مصاحب خانم دكتر شمس الملوك مصاحب ، فرزند دكتر على محمد مصاحب ، در تهران از مادر زاد و در اين شهر نشو و نما يافت و تحصيلات ابتدايى و متوسطه و عالى را تا اخذ ليسانس و درجهء دكترى زبان و ادبيات فارسى از دانشگاه تهران به پايان رسانيد و چون رسالهء دكترى او با امتياز بسيار خوب از تصويب هيئت داوران گذشت ، دانشگاه طبق قوانين مصوب آماده چاپ رسالهء دكترى او گرديد . دكتر شمس الملوك مصاحب اولين زنى است كه از دانشگاه تهران موفق به اخذ دكترى شد و در ضمن در دانشگاههاى كانادا و آمريكا دورهء تعليم و تربيت عمومى و اختصاصى را در امر تعليمات اكابر مخصوصا فن ساده‌نويسى براى نوسوادان و كم‌سوادان به انجام رسانيد . دكتر مصاحب در طول بيش از چهل سال خدمات فرهنگى از تدريس در دبيرستانها و دانشسراى عالى و مدرسهء تربيت معلم و خدمات ارزنده ديگر مانند رياست تعليمات متوسطه ، در راه مبارزه با بىسوادى كوشش و مجاهدت زياد كرد و از دو كتاب او به نامهاى " همه باسواد مىشويم " و " همه بهتر زندگى كنيم " كه به همين منظور تهيه شده بود ، از طرف وزارت فرهنگ بيش از هشت ميليون نسخه به چاپ رسيد و در كلاسهاى مخصوص براى آموزگاران اكابر و افسرانى كه مأمور باسواد كردن سربازان بودند مرتبا خود تدريس مىكرد و در ضمن مدت هفت سال مجلهء زندگى روستايى را منتشر ساخت و مسافرتهايى نيز به كشورهاى كانادا ، آمريكا ، اتريش ، لندن ، كنگو و كره به منظور مطالعات انجام داد . دكتر مصاحب از سالها قبل مقالات زياد اجتماعى و ادبى و تربيتى و انتقادى و سياسى و نيز اشعارش در مجله‌هاى آينده ، سخن ، خواندنيها ، اطلاعات بانوان ، اطلاعات